Szanowni Państwo| Klinika Nowotworów Układu Nerwowego |
 |
 |
 |
Klinika Nowotworów Układu Nerwowego rozpoczęła pełnoprofi lową działalność 1 stycznia 2006 roku, po półtorarocznym okresie organizacyjno przygotowawczym. Początkowo zespół Kliniki złożony był ze specjalistów w zakresie neurochirurgii, radioterapii onkologicznej i laryngologii. W czerwcu 2006 r. dodatkowo w Klinice rozpoczął działalność zespół specjalistów neuropatologów. W roku 2007, w związku z rozpoczęciem operacji guzów w rejonach elokwentnych mózgu, w Klinice zatrudniony został specjalista neuropsycholog. W 2006 roku na 24 łóżkach hospitalizowano 466 chorych.
Działalność kliniczna
Leczenia pacjentów z glejakami i innymi
pierwotnymi guzami mózgu
Leczenie guzów pochodzenia glejowego rozpoczynamy od leczenia operacyjnego. Obejmuje ono w miarę możliwości całkowite usunięcie guza. Aby zminimalizować zakres operacji, a także możliwość wystąpienia ewentualnych powikłań, wprowadzono system neuronawigacji Stealth, pracujący w oparciu o badania obrazowe (MR, TK) bądź czynnościowe (fMRI). Połączenie neuronawigacji ze śródoperacyjnym USG zapewnia aktualizację danych w systemie dotyczących ewentualnego przesunięcia guza po otwarciu opony oraz ocenę zaplanowanego zakresu operacji. W przypadku guzów położonych w strukturach głębokich pobieramy materiał przy pomocy biopsji stereotaktycznej. W Klinice wprowadzono po raz pierwszy w Polsce systemy bezramowe. O dalszej terapii decyduje badanie histopatologiczne pobranych fragmentów guza oraz ocena genetyczna materiału, szczególnie w zakresie zaburzeń w aparacie naprawy DNA, dotyczących hipermetylacji MGMT. Pełna ocena śródoperacyjna i pooperacyjna możliwa jest dzięki pracującemu w Klinice zespołowi neuropatologicznemu oraz ścisłej współpracy z Zakładem Biologii Molekularnej CO-I. Kolejnym etapem leczenia może być radioterapia, radiochirurgia, radioterapia połączona z chemioterapią, a decyzje o odpowiednim leczeniu podejmujemy w zespole złożonym z onkologa, neurochirurga, neuropatologa.
Leczenie pacjentów z guzami przysadki
Kompleksowo leczymy chorych z guzami okolicy przysadki. Operacje te wykonywane są minimalnie inwazyjnymi technikami – z dostępu przez nos z użyciem endoskopu lub techniką mikrochirurgiczną. Rzadziej istnieje konieczność operowania tych guzów poprzez otwarcie czaszki. Stosujemy wówczas techniki chirurgii podstawy czaszki, przez co ryzyko uszkodzenia mózgu i nerwów czaszkowych ograniczone jest do minimum. Zajmujemy się również przypadkami odrostów, powikłań, wymagającymi ponownych operacji. Jeśli leczenie operacyjne nie może być wykonane z innych powodów zdrowotnych, Klinika nasza oferuje możliwość zastosowania leczenia nowoczesnymi metodami radioterapeutycznymi (stereotaktyczna radiochirurgia). Rutynowo wykonywana jest pełna diagnostyka patologiczna guzów przysadki, odpowiadająca światowym standardom (badanie histopatologiczne, immunohistochemia, badania ultrastrukturalne w mikroskopie elektronowym, badania genetyczne), co znacznie ułatwia dalsze etapy leczenia. Większość pacjentów operowanych z powodu guzów przysadki wymaga dalszej opieki endokrynologicznej, którą prowadzą współpracujące z naszą Kliniką ośrodki endokrynologiczne w całym kraju.
Leczenie pacjentów z guzami okolic mózgu odpowiedzialnymi za ważne funkcje życiowe, takie jak ruch czy mowa
Operacje usuwania guzów mózgu z okolic elokwentnych, to znaczy takich, które odpowiadają za ważne funkcje życiowe, są możliwe dzięki specjalnym technikom znieczulenia, które pozwalają na zachowanie kontaktu z pacjentem w czasie zabiegu. Jednoczasowe zastosowanie stymulacji korowej umożliwia określenie z ogromną dokładnością miejsc odpowiedzialnych za dane funkcje i zachowanie ich w czasie resekcji guza. Powstały w Klinice zespół neurochirurgiczno anestezjologiczny wykonujący te operacje przeszedł odpowiednie szkolenia w ośrodkach Memorial Sloan Kettering Cancer Center w Nowym Jorku oraz Erasmus Medical Center w Rotterdamie. Umożliwiło to wprowadzenie tego typu leczenia jako jeden z pierwszych ośrodków w Polsce.
Leczenie pacjentów z przerzutami do mózgu
W leczeniu operacyjnym przerzutów do mózgu używamy, tak jak w przypadku guzów pierwotnych, systemu neuronawigacyjnego Stealth – pozwala to na minimalizację zakresu zabiegu i znacznie zmniejsza częstość ewentualnych powikłań. Przerzuty głębokie o niewielkiej średnicy, do 2 cm, leczymy z zastosowaniem radiochirurgii stereotaktycznej przy użyciu przyspieszacza liniowego najnowszej generacji z kolimatorem wielolistkowym. W przypadku mnogich przerzutów istnieje możliwość terapii skojarzonej.
Leczenie pacjentów z guzami podstawy czaszki
Długo uważano, że zmiany sąsiadujące z podstawą czaszki są nieoperacyjne. Szybki rozwój neurochirurgii od początku lat osiemdziesiątych oraz nawiązanie stałej współpracy przedstawicieli różnych specjalności, przede wszystkim neurochirurgii, otolaryngologii i chirurgii szczękowej umożliwiły powstawanie zespołów chirurgii podstawy czaszki. We współpracy z Kliniką Nowotworów Głowy i Szyi stworzono w naszej Klinice taki zespół. Duże znaczenie dla planowania, przebiegu leczenia i jego wyników ma dostępność uzupełniającej chemioterapii i radioterapii. W wybranych przypadkach znaczenie ma właściwie prowadzona rehabilitacja i pomoc psychologa.
Leczenie chorych z guzami kręgosłupa i rdzenia kręgowego
Ze względu na onkologiczny profi l Kliniki głównym jej zadaniem w zakresie leczenia chorób kręgosłupa jest zapewnienie kompleksowej terapii chorych z pierwotnymi i przerzutowymi procesami nowotworowymi. Szczególny nacisk kładziemy na rozszerzanie pomocy dla chorych z ogniskami przerzutowymi do kręgów. Chorzy ci w wielu przypadkach dyskwalifi kowani są od leczenia operacyjnego mimo, że zabieg nie jest tylko działaniem czysto paliatywnym, przeciwbólowym, ale również zapobiega defi cytom neurologicznym i w połączeniu z radio i/lub chemioterapią może znacząco przedłużyć życie chorego. Posiadamy nowoczesny sprzęt pozwalający bezpiecznie wykonywać złożone procedury operacyjne, zarówno z dostępów tylnych, jak i poprzez otwarcie klatki piersiowej i brzucha. Dzięki neuronawigacji stabilizacje kręgosłupa odbywają się z minimalną ekspozycją chorego na promieniowanie rentgenowskie oraz z maksymalną dokładnością. W Klinice mogą być wykonywane również operacje dyskopatii wszystkich poziomów kręgosłupa z wykorzystaniem zarówno dostępów tylnych, jak i przednich.
Działalność naukowa
W ramach działalności naukowej zajmowano się następującymi zadaniami badawczymi:
– wykorzystanie biopsji stereotaktycznej guzów mózgu oraz śródoperacyjnego rozpoznania histopatologicznego do dalszego planowania postępowania terapeutycznego;
– przebieg kliniczny i wyniki leczenia chorych na gruczolaki przysadki powodujące akromegalie, w aspekcie immunohistochemicznej i ultrastrukturalnej oceny guza.
Obecnie we współpracy z Zakładem Biologii Molekularnej rozpoczęto badania analizy metyzacji promotorów genów naprawy DNA (MGMT, MLH, MSH2) w nowotworach pochodzenia glejowego. Głównym celem tego projektu jest ocena przydatności: stanu metylacji promotorów wybranych genów naprawy DNA: nie tylko MGMT, ale również wybranych genów systemu naprawy błędnie sparowanych nukleotydów – MLH1 i MSH2, barwienia immunohistochemicznego preparatów histologicznych z użyciem przeciwciał skierowanych przeciwko białkowym produktom genów MGMT, MLH1 i MSH2, oznaczeń częstości mutacji genów MLH1 i MSH2 jako czynników prognostycznych dla radiochemioterapii z użyciem leku alkilującego – temozolomidu. Podejmujemy również próbę badania związku pomiędzy zmianami w genach MLH1 i MSH2, hipermetylacją DNA w obrębie promotora genu MGMT, poziomem białka obserwowanym w preparatach histologicznych i odpowiedzią pacjentów na chemoterapię temozolomidem. W ramach tego projektu zostanie utworzony bank DNA guzów układu nerwowego.
Wybrane publikacje
Kasperlik-Załuska A, Słowińska-Srzednicka J, Bonicki W, Kunicki J. Possible explanations for results of crash. Lancet 2005; 365: 212-3.
Bujko M, Kober P, Kościk A, Nauman P, Bonicki W, Siedlecki JA. DNA hypermethylation of DNA repeair genes in brain tumors. Acta Biochem Pol 2006; 53: suppl. 1, 78. |
