| Zakład Patologii Molekularnej |
|
|
|
Kompetencje zespołu to: patologia ginekologiczna, genetyka molekularna, biologia molekularna, immunohistochemia.
Główne kierunki badań
Molekularna patogeneza raka jajnika i poszukiwanie czynników prognostycznych i warunkujących odpowiedź raka jajnika na chemioterapię. Zadania te obejmują: 1) badanie mutacji i ekspresji onkogenów i genów supresorowych, 2) poszukiwanie i ocenę molekularnych markerów prognostycznych i predykcyjnych w rakach jajnika od pacjentek leczonych różnymi rodzajami chemioterapii i 3) badania nad ustaleniem molekularnych markerów kwalifi kujących do terapii bez i z zastosowaniem taksanów. Wśród ocenianych procesów biologicznych są m.in. apoptoza, proliferacja, angiogeneza i mechanizmy regulujące te procesy. W ramach tych zadań analizujemy profi le ekspresji genów potencjalnie zaangażowanych w oporność raków na chemioterapię. Profi le te uzyskaliśmy metodą mikromacierzy DNA we współpracy z Centrum Onkologii w Gliwicach. Innym tematem badawczym wynikającym z zastosowania mikromacierzy DNA jest ekspresja genów związanych z mutacją genu lub akumulacją białka TP53. Biologiczne i kliniczne znaczenie zaburzeń TP53 (mutacje, utrata heterozygotyczności, akumulacja białka) w raku jajnika, jak i związki między statusem TP53 a innymi zmianami molekularnymi należą do głównego nurtu badań. Zakład prowadzi immunohistochemiczne badania przesiewowe (MLH1, MLH2, MLH6, NBS1) u pacjentów z agregacją nowotworów w rodzinie. Zakład prowadzi dydaktykę w zakresie patologii molekularnej i patologii ginekologicznej oraz diagnostykę w dziedzinie histopatologii ginekologicznej w ograniczonym zakresie. Zespół współpracuje też z innymi ośrodkami udostępniając swoje kompetencje metodyczne, szczególnie
w zakresie immunohistochemii. Badania prowadzimy na bazie raków zgromadzonych w banku, jak i w ramach współpracy wieloośrodkowej. Zakład dysponuje bankiem zamrożonych raków jajnika (tkanka zabezpieczona do różnych technik – do badań DNA, RNA i immunohistochemicznych). Bank jest tworzony od 1994 roku, początkowo w oparciu o kilka ośrodków warszawskich, obecnie głównie we współpracy z Kliniką Nowotworów Narządów Płciowych Kobiecych Centrum Onkologii na bazie Zakładu Patologii Nowotworów. W efekcie wieloletnich badań prowadzonych w Zakładzie materiał raków jajnika jest scharakteryzowany pod względem molekularnym, histopatologicznym i klinicznym. W efekcie prowadzenia klinicznych badań wieloośrodkowych Zakład dysponuje też archiwalnym materiałem około 500 raków jajnika, starannie opracowanych od strony patologicznej i klinicznej. W tej grupie połowa pacjentek była jednolicie leczona cisplatyną i cyklofosfamidem, a połowa cisplatyną i taksanami. Badania markerów molekularnych na tak dużych jednolitych grupach raków jajnika są bardzo rzadkie w piśmiennictwie światowym. Od niedawna Zakład dysponuje systemem do mikrodysekcji laserowej, co stwarza nowe możliwości badawcze.
Wybrane osiągnięcia
Wykazanie
1) różnic geografi cznych w spektrum mutacyjnym genu TP53 w rakach jajnika, w tym odmienności miejsc najczęstszych mutacji w tym genie w populacji polskiej, azjatyckiej, brytyjskiej i norweskiej; różnice te mogą sugerować znaczenie czynników środowiskowych w mutagenezie w jajniku;
2) klinicznego znaczenia ekspresji ERBB2 w raku jajnika (tylko w grupie bez akumulacji białka TP53);
3) tego, że status TP53 determinuje kliniczne znaczenie innych czynników biologicznych i klinicznych w raku jajnika (wpływ czynników molekularnych na odpowiedź na chemioterapię jest bardziej prawdopodobny w grupie bez akumulacji białka TP53);
4) mutacji germinalnych i utraty heterozygotyczności w locus genu NBS1 w raku jajnika oraz przydatności metody immunohistochemicznej do przesiewu nowotworów w kierunku homozygotycznej mutacji „słowiańskiej”,
5) ekspresji desminy w mezotelium i jej przydatności jako trzeciego markera mezotelium po cytokeratynie
i vimentynie.
Wcześniejsze prace członków zespołu opublikowano w: American Journal of Clinical Pathology, International Journal of Gynecological Pathology, International Journal of Gynecological Cancer, Human Pathology, Modern Pathology, Laboratory Investigation, PNAS, Reports of Practical Oncology and Radiotherapy, Urology Research, Folia Neuropathologica, Archive of Gynecology and Obstetrics, Revista Espanola de Patologia, Verhandlungen der Deutschen Gesellschaft fur Pathologie, Zentralblatt fur Allgemeine Pathologie und Pathologische Anatomie, Mitochondrion.
Wybrane publikacje Ludwig AH, Bujko M, Bidzinski M, Kupryjanczyk J. CHFR gene is neither mutated nor hypermethylated in ovarian cancer. Cancer Detect Prev 2007; 31: 257-61.
Kupryjańczyk J. Why TP53 status does not associate with clinical endpoints in ovarian cancer. Gynecol Oncol 2006; 100: 5-7 (Editorial).
Kolasa IK, Rembiszewska A, Janiec-Jankowska A, Dansonka-Mieszkowska A, Lewandowska AM, Konopka B, Kupryjańczyk J. PTEN mutation, expression and LOH at its locus in ovarian carcinomas. Relation to TP53, K-RAS and BRCA1 mutations. Gynecol Oncol 2006; 103: 692-7.
Dansonka-Mieszkowska A, Ludwig A H, Kraszewska E, Kupryjańczyk J. Geographical variations in TP53 mutational spectrum in ovarian carcinomas. Ann Hum Genet 2006; 70: 594-604.
Kupryjańczyk J. TP53 status determines prognostic and predictive factors in ovarian carcinomas. W: Ed. Bardos AP Trends in Ovarian Cancer Research, New York, Nova Science, 2004; 93-111.
Kupryjańczyk J, Mądry R, Plisiecka-Hałasa J, Bar J, Kraszewska E, Ziółkowska I, Timorek A, Stelmachów J, Emerich J, Jędryka M, Płużańska A, Rzepka-Gorska I, Urbański K, Zieliński J, Markowska J. TP53 status determines clinical signifi cance of ERBB2 expression in ovarian cancer. Br J Cancer 2004; 91: 1916-23.
Kupryjańczyk J, Szymańska T, Mądry R, Timorek A, Stelmachów J, Karpińska G, Rembiszewska A, Ziółkowska I, Kraszewska E, Dębniak J, Emerich J, Ułańska M, Płużańska A, Jędryka M, Goluda M, Chudecka-Głaz A, Rzepka- Górska I, Klimek M, Urbański K, Bręborowicz J, Zieliński J, Markowska J. Evaluation of clinical signifi cance of TP53, BCL-2, BAX and MEK1 expression in 229 ovarian carcinomas treated with platinum-based regimen. Br J Cancer 2003; 88: 848-54.
Plisiecka-Hałasa J, Karpińska G, Szymańska T, Ziółkowska I, Mądry R, Timorek A, Dębniak J, Ułańska M, Jędryka M, Chudecka-Głaz A, Klimek M, Rembiszewska A, Kraszewska E, Dybowski B, Markowska J, Emerich J, Płużańska A, Goluda M, Rzepka-Górska I, Urbański K, Zieliński J, Stelmachów J, Chrabowska M, Kupryjańczyk J. P21WAF1, P27KIP1, TP53 and C-MYC analysis in 204 ovarian carcinomas treated with platinum-based regimens. Ann Oncol 2003; 14: 1078-85.
Plisiecka-Hałasa J, Dansonka-Mieszkowska A, Rembiszewska A, Bidziński M, Steffen J, Kupryjańczyk J. Nijmegen breakage syndrome gene (NBS1) alterations and its protein (nibrin) expression in human ovarian tumours. Ann Hum Genet 2002; 66: 353-9.
|






