| Zakład Genetyki i Hodowli Zwierząt Laboratoryjnych |
|
|
|
Zakład Genetyki i Hodowli Zwierząt Laboratoryjnych powstał w 1995 roku z przekształcenia Pracowni Genetyki i Hodowli Zwierząt, która wchodziła w skład Zakładu Biologii Nowotworów Centrum Onkologii – Instytutu. Pierwszym jego kierownikiem w latach 1995-1998 była prof. Alina Czarnomska
Działalność naukowo-badawcza
Badania prowadzone na zwierzętach laboratoryjnych w kierunku oceny występowania spontanicznych i indukowanych nowotworów u myszy szczepów wsobnych, diagnostyki histopatologicznej i uwarunkowania genetycznego wybranych nowotworów, a także opracowania parametrów fenotypowych charakteryzujących hodowane przez nas zwierzęta. Stosowane metody badawcze: PCR, analiza mikrosatelitarna, immunohistochemia, cytometria przepływowa, histopatologia, ELISA, G-banding, technika – FISH.
Działalność Zakładu związana jest z dwoma kierunkami – badawczym i hodowlanym.
Główne kierunki badań w zakresie onkologii doświadczalnej i fi zjologii prowadzone na zwierzętach laboratoryjnych dotyczą wprowadzenia do badań myszy rekombinacyjnych szczepów kongenicznych (RCS) składających się z 20 linii homozygotycznych, różniących się między sobą 12,5% frakcją genomu szczepu dawcy, na tle genetycznym szczepu biorcy. Poszczególne geny szczepu dawcy zaangażowane w kontrolę badanej cechy, są obecne u zwierząt z różnych linii RCS i dzięki temu możliwe jest analizowanie ich ekspresji oraz ustalanie lokalizacji.
Przy wykorzystaniu tych zwierząt przeprowadzono:
– indukowanie promieniami gamma chłoniaków u myszy pochodzących z krzyżowania linii kongenicznych rekombinacyjnych (CcS-2 x CcS17) x CcS-2 i poszukiwanie loci odpowiedzialnych za podatność na ich rozwój. Stwierdzono trzy takie loci; na chromosomie 5-tym (D5 Mit179), 10-tym (D10 Mit143)i 16-tym (D16 Mit34). Dodatkowo prowadzona jest ocena związku między aberracjami chromosomowymi a typami chłoniaków rozwijających się u myszy po działaniu promieniami gamma;
– badanie częstości występowania nowotworów jelita i gruczołu mlecznego u myszy 10 linii szczepu kongenicznego OcB z mutacją Apc Min. Stwierdzono, że obecność genu Apc Min związaną była z występowaniem nowotworu jelita oraz gruczołu mlecznego u myszy. Wykazano, że szczepy myszy, w których rozwijał się nowotwór jelita były bardziej oporne na rozwój nowotworów gruczołu mlecznego i odwrotnie.
Ponadto prowadzane są badania dotyczące:
– analizy spontanicznych nowotworów występujących u myszy szczepów wsobnych utrzymywanych w warunkach SPF. Na podstawie tych badań opracowano „Atlas spontanicznych zmian nowotworowych u myszy”, który jest dostępny na stronie internetowej Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego (http://www.
minsw.gov.pl.);
– analizy utraty heterozygotyczności w chłoniakach indukowanych promieniami gamma u myszy F1z obukierunkowej krzyżówki między myszami szczepów BALB/c i B10. Wytypowano 16 potencjalnych loci supresorowych na 10 chromosomach. Najczęściej utratę alleli stwierdzano dla mikrosatelitów z chromosomów 4, 15, 16 i 19;
– wstępnej analizy występowania nowotworów u myszy z trombocytopenią i trombocytemią;
– poszukiwania i mapowania loci genowych odpowiedzialnych za morfologię krwi obwodowej. Dodatkowo prowadzimy badania pozwalające na kontrolę genetyczną zwierząt utrzymywanych w Centrum Onkologii oraz w innych jednostkach hodowlanych w kraju. W ramach tych badań wykonano tematy:
– zastosowanie polimorfi zmu sekwencji mikrosatelitarnych do charakterystyki genetycznej myszy szczepów wsobnych;
– utworzenie profi li genetycznych myszy szczepów kongenicznie opornych, różniących się kompleksem H-2 ;
– utworzenie profi li genetycznych szczurów szczepów wsobnych utrzymywanych w różnych jednostkach hodowlanych w Polsce.
Działalność hodowlana
Związana jest z prowadzeniem Krajowego Ośrodka Referencyjnego ds. Hodowli Zwierząt o wysokim standardzie genetycznym i zdrowotnym (SPF), który został powołany w 2000 roku. W 2002 roku Zakład otrzymał desygnację International Council for Laboratory Animal Science (ICLAS) jako Ośrodek Referencyjny dla Badań Biomedycznych w dziedzinie onkologii i immunologii. Zadaniem Ośrodka jest dostarczanie zwierząt o wymaganym standardzie do badań jednostkom naukowym Centrum Onkologii – Instytutu oraz innym placówkom naukowym w kraju, służenie radą i pomocą w zakresie organizowania i prowadzenia zwierzętarni. W ramach tej działalności opracowywano monografi ę „Zwierzęta laboratoryjne hodowane w ośrodkach naukowych w Polsce”, która jest systematycznie uaktualniana na stronach Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego (http://www.minsw.gov.pl). Współpraca Zakładu z innymi jednostkami naukowymi i komórkami organizacyjnymi Centrum Onkologii polega również na stwarzaniu możliwości przeprowadzania eksperymentów na zwierzętach na terenie naszej zwierzętarni doświadczalnej. Wykonujemy także usługowo badania w zakresie kontroli zdrowia (mikrobiologia, parazytologia, wirusologia) oraz kontroli genetycznej (ustalanie profi li genetycznych zwierząt czy diagnozowanie płci na archiwalnym czy embrionalnym materiale biologicznym).
Wybrane publikacje Gajewska M, Rutkowski R, Łukasiewicz D, Wirth-Dzięciołowska E. Differences between C57Bl/6 and C57BL/10 inbred mouse strains in chromosomes 2,4,13,17, and 18. Animal Sci Pap Rep 2002; 18: 269-75.
Czarnomska A, Krysiak E, Piskorowska J, Sitarz M, Pyśniak K, Pilcik T, Demant T. Opposite effect of modifi es of the APCMin mutation in intestine and mammary gland. Cancer Res 2003; 63: 4533-37.
Dwonek M, Mikula M, Woszczyński M, Ostrowski J. Protective effect of vaccination with DNA of H. Pylori genomic library in experimentally infected mice. Cell Moll Biol Lett 2004; 9: 483-95.
Szymańska H, Piskorowska J, E. Krysiak, H. Skurzak, A. Czarnomska, P. Demant T. Diagnosis and classifi cation of spontanously developed and radiation – induced murine haematopoietic neoplasms. Radiol Oncol 2004; 38: 217-25.
Gajewska M, Wirth-Dzięciołowska E, Lukasiewicz D, Lechowska-Piskorowska J, Woszczyński M, Mikulska M. Charakterystyka genetyczna szczurów szczepów wsobnych utrzymywanych w polskich ośrodkach hodowlanych. Med Wet 2005; 61: 1425-8.
Piliszek A, Modliński JA, Pyśniak K, Karasiewicz J. Foetal fi broblasts introduced to cleaving mouse embryos contribute to full-term development. Reproduction 2007; 133: 207-18.
|






