Szanowni Państwo| Samodzielna Pracownia Cytogenetyki |
 |
 |
 |
Pracownia została wyodrębniona w 1995 roku z Zakładu Biologii Nowotworów – stanowi kontynuację Pracowni Cytogenetyki, prowadzonej do 1990 roku przez dr Urszulę Bregułę.
Działalność naukowa
Do 1990 roku głównym zagadnieniem badawczym Pracowni, realizowanym w ramach rządowego Programu Zwalczania Chorób Nowotworowych, były mechanizmy leukemogenezy na modelu zwierzęcym. Badania obejmowały aberracje kariotypowe w mysich białaczkach T- i B-komórkowych, ze szczególnym uwzględnieniem roli chromosomu 15. Od 1988 roku rozpoczęto badania na materiale komórek człowieka, w zakresie charakterystyki cytogenetycznej nowotworów układu chłonnego, raka pęcherza, płuc, guzów jąder, czerniaków i mięsaków – na materiale klinicznym lub/i kolekcji ustalonych in vitro linii ludzkich komórek nowotworowych (we współpracy z Zakładem Immunologii).
Obecnie w Pracowni prowadzone są badania nad genetycznymi mechanizmami powstawania i rozwoju nowotworów człowieka, prowadzone metodami cytogenetyki klasycznej (GTG,CTG) i molekularnej (FISH, CGH). Dla potrzeb szczegółowej analizy obszarów zaangażowanych w aberracje wprowadzono techniki izolowania i znakowania specyfi cznych sond DNA, na bazie wektorów bakteryjnych. Równocześnie prowadzona jest weryfi kacja użyteczności metod cytogenetycznych w praktyce onkologicznej, w szczególności w zakresie diagnozowania i prognozowania w nowotworach układu chłonnego. Głównym przedmiotem badań są B-komórkowe chłoniaki nieziarnicze: agresywne (chłoniak Burkitta, chłoniak z komórek płaszcza) i o niskiej złośliwości (CLL/SLL, FL), a także białaczki szpikowe: ostre i przewlekłe. Badany jest związek aberracji, angażujących wybrane geny (m.in. c-MYC,CCND1, ABL, BCR, ASS, p53, p16) i obszary chromosomów (13q14, 1q, 11q), z przebiegiem leczenia. W obszarze guzów litych prowadzono badania nad rola amplifi kacji materiału krótkiego ramienia chromosomu 12 w zarodkowych guzach jąder. Badania te znalazły swoje odbicie w realizowanych grantach: KBN 4 S402 035 04 „Cytogenetyczna analiza guzów jąder”, KBN 4 PO 5E04318 „ Wykorzystanie badań genetycznych i biomolekularnych dla diagnostyki, prognozowania i optymalizacji leczenia nieziarniczego chłoniaka u dzieci” i programach klinicznych: LY10, A prospective clinicopathological study of dosereduced CODOX-M/IVAC in patients with 100% Ki-67 staining B-cell non-Hodgkin’s lymphoma; GMALL B, ALL/NHL 2002, Randomised Phase III Trial of Effectivity and Safety of Rasburicase Compared With Allopurinol for Treatment of Hyperuricemia in Patients With Acute Lymphoblastic Leukemia or High-Grade NHL With High Risk of Tumorlysis Syndrome; HOVON 68 CLLA randomized phase III study in previously untreated patients with biological high-risk CLL: fl udarabine + cyclophosphamide (FC) versus FC + low-dose alemtuzumab; An Open-Label, Randomized, Multicenter Phase III Trial of Dasatinib (SPRYCEL) vs. Standard Dose Imatinib (400 mg) in the Treatment of Subjects with Newly Diagnosed Chronic Phase Philadelphia Chromosome Positive CML. Obecnie podjęto projekt oceny zmian genetycznych i ich wpływu na przebieg kliniczny w zarodkowych guzach jajnika, a także w nowotworach jajnika o granicznej złośliwości.
Działalność diagnostyczna
Samodzielna Pracownia Cytogenetyki posiada uprawnienia wymagane do wykonywania badań w zakresie cytogenetycznej diagnostyki nowotworów technikami GTG i FISH. Jest wpisana do rejestru Krajowej Izby Diagnostów Laboratoryjnych, w zespole zatrudnione są trzy osoby, które uzyskały specjalizację medyczną w zakresie laboratoryjnej genetyki medycznej oraz pięć osób z uprawnieniami diagnosty laboratoryjnego.
Wykonujemy badania cytogenetyczne technikami GTG i FISH dla potrzeb pacjentów Kliniki Nowotworów Układu Chłonnego CO-I, a także konsultacyjnie, dla innych ośrodków krajowych. W szerokim zakresie wykonujemy ponadto rutynowe i ponad rutynowe badania cytogenetyczne w ramach diagnostyki białaczek człowieka, dla potrzeb licznych szpitali warszawskich i pozawarszawskich. W ramach wspólnego programu Sekcji Przewlekłej Białaczki Szpikowej Polskiej Grupy Leczenia Białaczek Dorosłych i Sekcji Cytogenetyki Hematoonkologicznej Polskiego Towarzystwa Genetyki Człowieka bierzemy udział w wieloletnim „Programie standaryzacji diagnostyki genetycznej i monitorowania leczenia przewlekłej białaczki szpikowej w Polsce – dostosowanie do wymogów UE”.
Podsumowanie najważniejszych osiągnięć
Określenie wzoru duplikacji chromosomu 15 w mysich białaczkach samoistnych mieszańców F1 szczepów wysoko- i niskobiałaczkowych. Identyfi kacja aberracji obejmujących krótkie ramię chromosomu 12 w ludzkich guzach jąder (TGCT) i zawężenie poszukiwań obszaru istotnego w patogenezie/rozwoju tych guzów. Wykrycie nietypowych aberracji chromosomu 8 w atypowych chłoniakach Burkitta. Wykrycie alternatywnego mechanizmu nadekspresji genu CCND1 w chłoniaku z komórek płaszcza. Wprowadzenie badania cytogenetycznego jako metody pomocniczej w diagnostyce chłoniaków nieziarniczych w Centrum Onkologii. Ponadto, efektem działalności Pracowni jest szersze udostępnienie metod cytogenetyki klasycznej i molekularnej w diagnostyce białaczek człowieka oraz udział w stworzeniu standardów postępowania diagnostycznego u chorych z przewlekłą białaczka szpikowa.
Wybrane publikacje
Pienkowska-Grela B, Grygalewicz B, Breguła U. Detection of the mode of overrepresentation of the short arm of chromosome 12 in seminoma and nonseminoma groups of testicular germ cell tumors. Cancer Genet Cytogenet 2002; 134: 102-8.
Zafarana G, Grygalewicz B, Gillis AJ, Vissers LE, van de Vliet W, van Gurp RJ, Stoop H, Debiec-Rychter M, Oosterhuis JW, van Kessel AG, Schoenmakers EF, Looijenga LH, Veltman JA. 12p-amplicon structure analysis in testicular germ cell tumors of adolescents and adults by array CGH. Oncogene 2003; 22: 7695-701.
McIntyre A, Summersgill B, Grygalewicz B, Gillis A, Stoop J, van Gurp R, Denis N, Fisher C, Huddart R, Cooper C, Clark J, Oosterhuis J, Looijenga L, Shiplley J. Amplifi cation and overexpession of the KIT gene is associated with progression in the seminoma subtype of testicular germ cell tumors of adolescents and adults. Cancer Res 2005; 65: 8085-9
Pienkowska-Grela B, Witkowska A, Grygalewicz B, Rymkiewicz G, Rygier J, Woroniecka R, Walewski J. Frequent aberrations of chromosome 8 in aggressive B-cell non-Hodgkin lymphoma. Cancer Genet Cytogenet 2005; 156: 114-21.
Woroniecka R, Grygalewicz B, Pienkowska-Grela B, Rymkiewicz G, Konecki R, Swoboda P, Janik P. Variant t(2;11)(p11.2;q13) without IGK involvement in a case of mantle cell lymphoma. Cancer Genet Cytogenet 2007; 175: 154-8.
Preizner W, Sacha T, Salamanczuk Z, Pienkowska-Grela B, Haus O, Hellmann A. Standard postępowania diagnostycznego i terapeutycznego u chorych z przewlekłą białaczka szpikową w Polsce w roku 2007. Acta Hematol Pol 2007; 30: 107-22.
|
